id=”p3e6wn”
Döküman mı Döküman mı? Hayatın Küçük Dil Çelişkisi
Bugün yine kafamı kurcalayan, gündelik hayatın sıradan bir meselesi olan bir konuya takıldım: “Döküman mı, döküman mı?” Hani o, her gün defalarca karşılaştığımız ama bir türlü doğru yazmaktan emin olamadığımız bir kelime… Gerçekten, bu kelimenin doğru yazımının ne olduğunu düşündükçe, beynimden bir iki dişin daha gevşediğini hissediyorum. İşte bu yazı da tam bu kafa karışıklığından doğdu. Hadi gelin, birlikte bakalım bu “döküman mı, döküman mı?” meselesine, bir de buna nasıl takıldığımı, hayatın içine nasıl sızdığını keşfedeceğiz.
Bir Gün “Döküman” Diye Yazınca…
İzmir’de bir kafede oturuyorum, bir arkadaşım bana “Bu dökümanı atar mısın?” diyor. “Döküman mı, döküman mı?” sorusu kafamda dönmeye başlıyor. Çünkü, daha önce “döküman” diye yazdığımda birisi bana “Yahu, bu yanlış, doğru yazımı ‘döküman’” demişti. Haa dedim, “Tamam o zaman, doğru yazım bu.” Ama her yazıldığında içimden “Yanlış mı yazıyorum acaba?” sorusu geçiyor. Sonra bir de bu kelimeyi yazarken tıkanıp kalıyorum. Hani şu yazının başındaki yazıyı yazarken kafamıza takılan küçük ayrıntılar vardır ya, işte o anlardan birindeyim.
Arkadaşım, “Yine mi başladın o kelimeyi doğru yazıp yazmadığımı sorgulamaya?!” diye bağırıyor. Evet, işte o an iç sesim devreye giriyor: “Evet, evet başlıyorum. Hadi bak, çok geçmeden bunu anlamalısın. Döküman mı, döküman mı? Bunu yazmak ne kadar zor olabilir ki?”
İki “M” Arasında Kayıp Bir Kelime
Yani gerçekten, bu kadar kararsızlık olabilir mi? Bir kelime için bu kadar kafa yorulabilir mi? İşte tam bu noktada, interneti açıp “döküman mı, döküman mı?” diye araştırıyorum. Karşıma çıkan sonuçlar ise tam bir fiyasko. “Döküman” mı doğru, “döküman” mı? Birçok kaynak, aslında ikisinin de kabul edilebilir olduğunu söylüyor. Ama yine de ben kendimi “Yanlış yazıyor muyum?” diye düşünürken buluyorum. Gündelik hayatımda bu tür küçük sorunlar yaratmaya başlıyor. Örneğin, sevgilimle bir konuda tartışıyoruz, ben “Bu dökümanı gönderebilir misin?” diyorum, o “Döküman mı, döküman mı?” diyor. Bunu bir süre konuşuyoruz, ama sonunda her şey eski haline dönüyor. Ama yine de içimde bir gariplik var.
Yani diyorum ki, gerçekten, bir kelimenin doğru yazımını bu kadar sorgulamak, hayatı zorlaştırmak ne kadar gereksiz. Ama işte biz insanlar böyleyiz, bazen basit şeyleri kafamıza takıp duruyoruz. Düşünsene, “döküman” diye yazdığında her şey çok garip olmuyor mu? O kadar ciddi bir yazı yazıyorsun, biri sana gelip “Bu yanlış, doğru yazım döküman” deyince, bir anda ruh halin değişiyor. “Düşüncesizce yazdım mı?” diye bir an kendine soruyorsun. “Acaba her yazdığımda doğru yazıyor muyum?” diyorsun. Oysaki, belki de hayatın en basit sorusunu sordum: Döküman mı, döküman mı?
Hayatın Küçük Çelişkisi: “Döküman mı Döküman mı?”
Bunu düşündükçe, aklıma bir de şu geliyor: Hayatta genellikle yanlış yazdığımız kelimeler sadece dil bilgisi sorunu değil, bir de “sosyal baskı” problemi haline gelebiliyor. Yani, mesela “döküman” diyen biri, yanlış yazıyor gibi bir izlenim bırakabiliyor, değil mi? Ne garip, bir kelime yüzünden insan bazen garip hislere kapılabiliyor. “Kelimelerin gücü var,” diye boşuna dememişler. Benim için de durum böyle, aslında. Bazen “döküman” yazıyorum ve sonra o kelimenin doğru yazımını bulamıyorum. Belki de bana ait olmayan bir yanlışlık. Kim bilir?
Bir gün bir arkadaşım bana “Bu döküman doğru mu yazılmış?” diye sorduğunda, cevap veremedim. Çünkü içimde bir karmaşa vardı. Kelimeye odaklanmak yerine, kendimi hatalı hissediyordum. O an dedim ki: “Düşüncemizde ne kadar küçük olursa olalım, bir kelime bile bizi bambaşka yerlere götürebilir.” Gerçekten de öyle, bazen cümlelerin, kelimelerin yanlış yazılması, seni içinde bulunduğun ortamdan çok daha farklı bir noktaya sürüklüyor.
Kelimelerle Dans: Bir Değişim Süreci
Şimdi düşününce, belki de “döküman mı, döküman mı?” sorusu, bir değişim sürecinin başlangıcıydı. Bu yazıyı yazarken kendimi pek çok kez sorguladım. Hem kendimi hem de sosyal çevremi. Gerçekten, bir kelimenin doğruluğuyla bu kadar takılmak, belki de sadece küçük bir dikkat sorunu değil. Belki de bizler, bazen kelimelerle oynamayı seviyoruz. Bu soruya takıldım çünkü hayatın küçük ayrıntıları bazen düşündüğümüzden çok daha fazla şey ifade ediyor. Bizim “döküman mı, döküman mı?” diye sormamız, aslında çok daha derin bir soruyu işaret ediyor olabilir. Hangi kelime doğru, hangi kelime yanlış, kim bilir? Belki de esas mesele doğru yazım değil, o yazımda neyi ifade ettiğimizdir.
Sonuç: Döküman mı, Döküman mı? Ya da Belki Hiç Umursamamalı mı?
Sonuçta, döküman mı, döküman mı sorusunun cevabı, belki de hayatı daha fazla ciddiye almamamız gerektiğini hatırlatıyor. Öyle ya, bir kelimenin doğru yazılması, çok daha büyük şeyleri ifade etmiyor. Gerçekten de hayat, bu tür küçük kafa karışıklıklarıyla şekilleniyor. Belki de döküman mı, döküman mı sorusu, bize basitçe hayatı daha rahat ve eğlenceli şekilde yaşamanın bir hatırlatıcısı. Sonuç olarak, ister “döküman” deyin, ister “döküman”… Sonuçta önemli olan, iletişim kurduğumuz insanlar ve verdiğimiz mesajdır, değil mi?