Hanok Kimdir? Farklı Bir Bakış Açısıyla Bir Süreliğine Ciddi Olalım
Günlerden pazartesi, İzmir’in sıcak ama hala güzel sabahlarından biri. Hani o sabahlar var ya, uyandığında sabah kahvesini içerken “bugün gerçekten bir şeyler başarabilirim” diyorsun. Oysa sadece yarım saat sonra “bu gün de başka bir şeyler başaramayacağım” diye içinden geçiriyorsun. Neyse ki bunları yazarken, Hanok’un kim olduğunu sorgulamam bana biraz moral oldu. Kim mi Hanok? Bunu öğrenmeye başlayalım, hep beraber…
—
Hanok Kimdir? Hadi Bunu Ciddi Ciddi Düşünelim
Bazen bir kelime kafanıza takılır ve o kelimeyi bir türlü çözemezsiniz. Hani, mesela bir arkadaşınız bir konu hakkında bir şeyler söylese, ve siz “güzel bir şeyler söylüyor ama bunun anlamını tam anlamadım” diye düşünseniz… O an herkesin duyduğu o karmaşık sessizlik vardır ya, işte Hanok da bana o anı yaşatmaya başlamıştı. Instagram’da bir story atıldı, bir arkadaşım yazmıştı: “Hanok kimdir? Birazcık kültür olsun!” Hani “bu adamın bir yerden bildiğim bir değeri olmalı” dedim. Ama ne? Kimdi bu Hanok?
İçimdeki ses: “Senin bildiğin her şey, iyi bir espri ve felsefi derinlik arasında sıkışıp kalmış, yeterince kültürlüsün zaten. Çık, araştır ve bize bir cevap ver!”
Ben: “Tamam tamam, sakin ol. Araştırıyorum!”
Ve başladım, Hanok kimdir diye internette bakmaya.
—
Hanok’un Gerçekten Ne Olduğuna Dair Başlangıç Hikâyesi
Hanok, “Burası bir Kore dizisi sahnesi gibi” dedirten bir karakter değil, aslında çok daha fazla şey. Yani evet, Hanok aslında bir insan değil, ama herkesin evinde kolayca rastlayabileceğiniz bir şey. Hanok; Güney Kore’ye ait geleneksel ev tipi. Yok, burada “ev tipi” dediğimde, yanlış anlamayın, “bak şu Hanok tipi insan var, ya da şu eve benziyor” gibi bir yaklaşımım yok. Hanok, ev olarak bir şey!
Bu Kore evleri, klasik “bu kadar düzenli, bu kadar estetik, bu kadar güzel” anlayışını birleştiriyor. Bütün her şeyin düzene girdiği, simetrinin ve estetiğin en üst düzeyde yaşandığı yerler, bir nevi insan ruhunu doyurmak için tasarlanmış. Hani bazen, insan sadece düzenli bir şey görmek için “günaydın, duvarda çok harika bir tablo var, her şeyin yerli yerinde” diyen birini duyar ya, işte Hanok öyle. Ama bir yandan da içinde çok fazla geleneksel öğe barındırıyor. Kore’nin geçmişine dair bir anlatı; masalsı bir dokunuş. (Bu arada, Hanok evlerinin döşemeleri öyle bir sıcak ki, yazın kışın fark etmiyor; çok rahat, insanlar orada ne yapar bilmiyorum ama gerçekten bir meditasyon yapasım geliyor.)
İçimdeki ses: “Bak, işte burada çok güzel bir derinlik var. Hem kültür, hem mimari hem de biraz günlük hayatın basitliği…”
Ben: “Açıkçası ben de kimseyi üzmek istemem ama biraz daha ‘kültürel bilgi’ falan versem mi ya?”
—
Hanok’un Yeri ve Zamanı: “Evde Kal” Filozofisi
Birçok kişi “Hanok kimdir?” sorusuna şunu derdi: “Ev gibi bir şey işte!” Ama ben, o kadar da basit olduğunu düşünmüyorum. Hanok, aslında bir ev tipinden çok daha fazlası; aynı zamanda sosyal bir deney. Bu tip evler, halkın o dönemlerde sosyal hayatını nasıl şekillendirdiğini anlatan bir yansıma. Kendi hayatıma bir şeyler çıkarabilir miyim? Tabii! Hani, bazen insan her şeyi öylesine, düz bir şekilde yapıyor ya, işte Hanok evlerinde her şey yerli yerinde. O kadar düzgün, o kadar simetrik, bu kadar uyumlu ki…
Geçen hafta bir arkadaşım, “Bir hanok evinde yaşamayı ister miydin?” diye sordu. Şöyle dedim:
Ben: “İyi bir soru, ama ne kadar düzenli ve ‘güzel’ olsa da, her şeyin sürekli mükemmel olması, benim biraz içimi sıkar. İnsan bazen dağınık olmalı, değil mi? Yoksa başka türlü kahve içmenin tadı olmuyor.”
Arkadaşım: “Senin dağınıklığın bambaşka bir şey zaten, o yüzden konuşmak zor!”
İçimdeki ses: “Evet, işte yine derin bir düşünce… Hanok’a biraz espri katmak gerek.”
Ben: “Ama bana sorarsan, hayat o kadar düzenli olamaz. Gerçekten de mi? Her şeyin olması gerektiği gibi olması, kimseyi özgür bırakmaz.”
—
Günlük Hayatta Hanok: Gerçekten “Ev” Gibi Bir Şey
Benim İzmir’deki evim, Hanok gibi bir ev değil. Çevremdeki çoğu insanın evleri de Hanok gibi değil. Hepimiz biraz dağınığız, değil mi? Yani, bir gün oturup bütün eşyalarımı düzeltmeye kalktığımda, kesinlikle buna başlamam 3 günümü alır. Bir elma aldım, bir anda birisi aradı, sonra başka biri geldi, o sırada fark ettim ki elma düşmüş ve duvara çarpmış… Tabii, sonra da “bu elma neden duvarda?” diyeceğimi biliyorum. Hanok tarzı evde böyle şeyler olur mu? Tabii ki olmaz! Her şey simetrik, her şey yerli yerinde.
O yüzden, Hanok kimdir sorusunun cevabı biraz kafa karıştırıcı; çünkü sadece bir mimari tasarım değil, aynı zamanda insanın hayatını nasıl yönlendireceğini de düşündürüyor. Benim gibi insanların hayatıysa biraz daha ‘karmakarışık’ diyelim.
—
Hanok’un İnsanlığa Katkısı: Meditasyon, Biraz Ciddiyet
Yazının başından beri eğleniyoruz ama biraz da işin ciddiyetine bakalım. Hanok’un bir toplumdaki yeri, hem mimarisi hem de sunduğu hayat tarzı açısından insanlara huzur veren bir etki bırakıyor. Bugün, birçoğumuz karmaşık hayatlar sürdüğümüz için, Hanok’un sunduğu düzen ve sakinlik, aslında en çok ihtiyacımız olan şeylerden biri olabilir. Belki de o yüzden, her şeyin yerli yerinde olduğu bir ortamda yaşamak, modern dünyada bizi rahatlatan bir alan yaratabilir. Kim bilir, belki de bazen sadece sakinleşmek için, Hanok gibi düzenli bir yaşam tarzını denemek gerekebilir. Hatta bir gün bir Hanok evinde bir hafta geçirsem, içsel huzur bulurum diye düşünmüyor değilim.
—
Sonuç: Hanok Kimdir? Biraz Mizah, Biraz Derinlik
Hanok kimdir? sorusuna verirken, biraz espriyle, biraz da derin düşüncelerle gittik. Hanok, aslında bir yerden sonra sadece bir ev tipi olmaktan çıkıyor. Hani bazen, gerçekten fazla düzenli olmanın ne kadar ruhsuz olduğunu düşünsen de, aslında her şeyin yerli yerinde olması gerektiğini fark ediyorsun. Hanok gibi evler, sadece fiziksel değil, ruhsal bir düzeni de simgeliyor. Tabii, benim gibi biraz dağınık ve rahat olmayı seven biri için Hanok tarzı bir yaşam pek cazip değil ama… Kimi zaman, bu tip düzene biraz daha yaklaşmak, gerçekten de insanı huzurlu hissettirebilir.
Her ne kadar bizler karmaşık ve dağınık bir hayat sürsek de, belki Hanok’ların sunduğu sakinlik ve huzur bize biraz göz kırpmalıdır.