GTIP Ne Anlama Gelir? Bir Evrakın Kenarından Hayatıma Sızan Kod
Kayseri’de kış erken gelir. Soğuk sadece sokağa değil, insanın içine de çöker. O gün sabah defterime şunu yazmışım: “Bugün içimde tuhaf bir sıkışma var.” Nedenini bilmiyordum. Sonra masanın üstünde duran o belgeye takıldı gözüm. Kalın harflerle yazılmıştı: GTIP. İşte o an kendi kendime sordum: GTIP ne anlama gelir? Ve fark etmeden, bu sorunun peşinden duygularımla dolu bir yolculuğa çıktım.
Bir Kargonun Peşinde Başlayan Hikâye
Her şey aslında çok basit başlamıştı. Küçük bir hayalim vardı: yurt dışından getirdiğim el yapımı ürünleri satmak. Büyük hedefler değil; sadece “ben yaptım” diyebilmek. Heyecanlıydım, umutluydum. Günlüklerimde hep bu cümle geçiyordu: “Belki olur.”
Ama sonra gümrük kapısında zaman durdu.
Görevli, evraklara baktı, kaşlarını çattı ve tek bir cümle kurdu:
“GTIP kodu yanlış.”
O an içimde bir şey kırıldı. Yanlış olan neydi? Ürün mü? Hayalim mi? Yoksa ben mi?
GTIP Ne Anlama Gelir? Soğuk Bir Tanım, Sıcak Bir Gerçek
Sonradan öğrendim. GTIP ne anlama gelir? Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu. Her ürünün dünyada bir kimliği varmış. Tıpkı insanlar gibi. Sekiz, on iki haneli bir sayı… Soğuk, duygusuz, mekanik.
Ama o gün benim için GTIP bir koddan fazlasıydı. O kod yüzünden kargom bekliyordu. Ben bekliyordum. Umudum bekliyordu.
GTIP; bir ürünün hangi kategoriye girdiğini, ne kadar vergi ödeyeceğini, hatta ülkeye girip giremeyeceğini belirliyormuş. Yani bir bakıma “sen buraya aitsin” ya da “değilsin” diyen bir sistem.
Bu bana çok tanıdık geldi.
Gümrük Salonunda Beklerken
Kayseri’den çıkıp başka bir şehirde, floresan ışıkları altında beklerken defterimi çantamdan çıkardım. Yazdım:
“Bir rakam yüzünden insan bu kadar üzülür mü?”
Evet, üzülüyormuş.
Çünkü o rakam:
Günlerce kurduğum hayalin önünde duruyordu
Emeğimin karşısına dikilmişti
Bana bilmediğim bir dili konuşuyordu
GTIP ne anlama gelir? diye ararken aslında şunu soruyordum: “Bu sistemde benim yerim var mı?”
Yanlış Kod, Yanlış Duygular
Yanlış GTIP kodu girildiğinde sadece vergi değişmiyor. Süre uzuyor, maliyet artıyor, moral çöküyor. Benim için en zoru buydu. Eve dönünce defterime şunu yazmışım:
“İnsan bazen rakamlara yeniliyor.”
Küçük Bir Umut Kıvılcımı
Ertesi gün biriyle tanıştım. Aynı salonda, aynı bekleyiş. O sakin bir sesle anlattı:
“Ben de ilk seferde ağladım.”
Bu cümle bana iyi geldi. Demek yalnız değilmişim. Bana GTIP kodunu nasıl doğru bulacağımı anlattı. Ürünün hammaddesinden kullanım amacına kadar her şey önemliymiş. Tıpkı insanları tanımak gibi. Yüzeyden bakınca olmuyor.
GTIP Ne Anlama Gelir? Artık Benim İçin Başka Bir Şey
Bugün defterime farklı yazıyorum. GTIP artık bana sadece gümrükte kullanılan bir kodu hatırlatmıyor. Bana şunu öğretti:
Bilmediğin şey seni korkutabilir
Öğrendiğin şey seni güçlendirir
Hayal kırıklığı, umudun düşmanı değil
Evet, o gün çok üzülmüştüm. Açıkça söylüyorum. Moralim bozulmuştu, hevesim kaçmıştı. Ama sonra toparlandım. Kodumu düzelttim. Kargom geçti. Ben de geçtim.
Son Bir Sayfa
Kayseri’de akşamlar sessizdir. Defterimi kapatırken şunu yazıyorum:
“GTIP ne anlama gelir? Bazen bir kod, bazen bir engel, bazen de kendine açılan bir kapı.”
Hâlâ duygusalım. Hâlâ hayal kuruyorum. Ve artık rakamlardan korkmuyorum. Çünkü her kodun ardında bir hikâye var. Benimki de burada başlıyor.